وروستی
د گلخانهیي ګازونو لومړنی ملي راپور خپور شو
۱۴۰۰کال د وري۲۲مه کابل
د چاپېریال ساتنې ملي ادارې لخوا نن د وري په ۲۲مه نېټه د دې ادارې د کول حشمت خان د غونډو په تالار کې د افغانستان د ګلخانهیي ګازونو د موجودۍ د ملي نوملړ د راپور مخکتنه او د ملګرو ملتونو د اقلیمي بدلون کنوانسیون ته د افغانستان دویم ملي راپور د چمتو کولو پروژې د اختتامیې غونډه ترسره شوه چې پکې د اړوندو ادارو او نړۍوالو موسسو استازو، کابل پوهنتون استادانو، د دې ادارې یو شمېر رئیسانو او کارکوونکو ګډون کړی وو.
په پیل کې د چاپېریال ساتنې ملي ادارې سرپرست او مسلکي معین انجنیر عزت الله صدیقي د ګډونوالو هرکلی وکړ او د ګلخانهیې ګازونو، په اقلیمي بدلون کې د افغانستان د ونډې او د هېواد پر چاپېریالي وضعیت هر اړخیزه وینا وکړه، ده وویل: افغانستان د اقلیمي بدلون نړۍوال کنوانسیون ته ژمن دی چې هر دوه کاله وروسته خپل ملي راپور چمتو او نوموړي کنوانسیون ته یې و استوي؛ همدا راز د ګلخانه ګازونو په هکله باید هم راپور چمتو کړي چې له نېکه مرغه دغه راپور چې نن یې د مخکتنې په غونډه کې راټول شوي یو د افغان متخصصینو لخوا بشپړ شوی، په ټولو نړۍوالو معیارونو برابر او د اقلیمي بدلون نړۍوال کنوانیسون لخوا تقدیر شوی هم دی.
ښاغلي صدیقي وویل: که څه هم افغانستان د اقلیمي بدلون او ګلخانهیې ګازونو په تولید کې ونډه نه لري؛ خو له ګواښونو یې زیات اغېزمن کیږي؛ نو موږ ته اړینه ده چې له اقلیمي بدلون سره د سازښت او مبارزې په برخه کې ډیر کار وکړو چې د هېوادوالو عامه پوهاوی یې په لومړیتوبونو کې دی.
په دغه راپور کې له ۱۹۹۰ تر ۲۰۱۷ زیږدیز کلونو وضعیت او ارقام څېړل شوي او په چاپېریالي برخه کې یوه ستره لاسته راوړنه ګڼل کیږي چې پر اساس به یې د ډېرو چاپېریالي برخو سربېره داقلیم زرغون صندوق څخه د مرستو په راجلبولو کې پوره مرسته وکړي.
ورپسې د دې ادارې د اقلیمي بدلون رئیس انجنیر روح الله امین او منیب نوري د نوموړو راپورونو د جوړیدو د څرنګوالي په تړاو معلوماتي پرزنټېشنونه وړاندې کړل.
د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت د طبیعي سرچینو عمومي رئیس محمد رفیع قاضي زاده د ګلخانهیي ګازونو راپور اغېزمن وباله او ژمنه یې وکړه چې خپلې ټولې پالیسۍ او ستراتېژۍ به د هېواد د وضعیت او اقلیمي بدلون په پام کې نیولو سره چمتو کوي.
د لوړو زده کړو وزارت د نړۍوالو اړیکو او بورسونو د تنظیم رئیس پوهندوی دوکتور نور احمد اخندزاده هم وینا وکړه او دا راپور یې د اکاډمیک پلوه ارزښتمن وباله.
د برېښنا شرکت، د احصایې ملي ادارې، د اوبو د تنظیم ملي ادارې او د ملګرو ملتونو د چاپېریال پروګرام استازو هم خپل نظرونه او وړاندیزونه وړاندې کړل او دغه راپورونه یې د هېواد لپاره خورا با اهمیته وبلل.
د غونډې په لړ کې د کابل پوهنتون د ځمکپوهنې استاد پوهاند محمد نعیم اقرار د خپل نوي چاپ شوي کتاب چې د افغانستان د اوبو د سیاست په اړه دی، ګډونوالو ته معلوماتي پرزنټېشن وړاندې کړ.
د غونډې په لړ کې د مسوولینو لخوا د افغانستان د ګلخانهیې ګازونو، د اقلیمي بدلون دویم ملي راپور او د افغانستان د اوبو سرچینې او سیاست کتاب مخکتنه وشوه او کاري ټیم ته تقدیر پاڼې ورکړل شوې.
په پای کې ښاغلي صدیقي د اړوندو ادارو له استازو غوښته وکړه چې هر وزارت باید د نومړو راپورونو پر بنسټ خپل مسوولیت ادا او له چاپېریال ساتنې ملي ادارې سره همکاري وکړي.