نظارت محیط‌زیستی از تالاب کول حشمت‌خان و ارائه راهکارهای اساسی برای احیای این ساحه حفاظت‌شده

ولایات – ۲۱ شوال‌المکرم ۱۴۴۷هـ.ق
اداره ملی حفاظت محیط زیست، در ادامه برنامه‌های نظارتی و کنترولی خویش، گزارش می‌دهد که ریاست حفاظت محیط زیست ولایت کابل نظارت همه‌جانبه‌ای را از ساحه حفاظت‌شده تالاب کول حشمت‌خان در ناحیه هشتم شهر کابل انجام داده است. این نظارت به‌منظور ارزیابی وضعیت محیط زیستی، شناسایی چالش‌ها و ارائه راهکارهای مؤثر جهت حفاظت و احیای این ساحه مهم طبیعی صورت گرفته است.
در این نظارت، تیم مدیریت عمومی حفظ میراث‌های طبیعی با مسئولین ساحه دیدار نموده و وضعیت عمومی تالاب را بررسی نمودند. بر اساس ارزیابی‌ها، جریان آب تازه در تالاب آغاز گردیده، اما همراه با آن، کثافات و آلاینده‌ها نیز وارد ساحه شده است که بر کیفیت محیط زیستی تأثیر منفی گذاشته است. همچنان موجودیت سگ‌های ولگرد در ساحه، یکی از عوامل بازدارنده در ورود و استقرار پرندگان مهاجر عنوان گردید.
قابل ذکر است که در گذشته این تالاب میزبان حدود ۵۴ نوع پرنده مختلف بوده، اما در سال‌های اخیر به‌دلیل خشک‌شدن زودهنگام آب و کاهش کیفیت زیست‌محیطی، حضور پرندگان به‌گونه چشم‌گیر کاهش یافته است.
بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که این ساحه با چالش‌های جدی محیط زیستی مواجه است؛ از جمله غصب حدود ۴۰ تا ۵۰ جریب زمین اطراف تالاب، ریختن زباله‌ها و کثافات توسط باشندگان محل، تنگ‌شدن مسیر جوی مستان به‌دلیل تصرفات غیرقانونی، چرای مواشی در بستر تالاب، تردد وسایط نقلیه در زمان خشک‌بودن ساحه، تجمع گل‌ولای و کاهش عمق تالاب، عدم تثبیت و علامت‌گذاری حریم ساحه، و انباشت گسترده زباله‌ها در اطراف کول که در برخی نقاط به صدها موتر می‌رسد.
در راستای رفع این مشکلات، راهکارهای مشخصی از سوی تیم نظارتی پیشنهاد گردیده است که شامل بازپس‌گیری زمین‌های غصب‌شده، احاطه ساحه به‌منظور جلوگیری از تخریب بیشتر، پاک‌کاری و لایروبی بستر تالاب، پاک‌سازی منظم جوی مستان، اعاده حریم اصلی آن، تثبیت و علامت‌گذاری دقیق ساحه، و انتقال زباله‌ها توسط شاروالی کابل می‌باشد.

اداره ملی حفاظت محیط زیست تأکید می‌نماید که حفاظت و احیای تالاب کول حشمت‌خان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های طبیعی کشور، نیازمند اقدام جدی، هماهنگی میان ادارات ذیربط و همکاری مردم محل می‌باشد. در صورت عدم رسیدگی، این ساحه با خطر تخریب بیشتر و از بین رفتن کامل زیستگاه پرندگان مهاجر مواجه خواهد شد.